Żeby mieć nerwy jak postronki, w diecie nie może zabraknąć witamin z grupy B. Żadnej. Inaczej w każdej sytuacji stresowej nerwy będą dygotać, ręce – trząść się, serce – walić, jak młot, a u co wrażliwszych osób może dojść do utraty logicznego myślenia lub zbiorowego strajku trzewi, z żołądkiem i jelitami na czele. Tego nie chce nikt. Wpływ witamin z grupy B na sprawne funkcjonowanie układu nerwowego jest zatem niezwykle istotny.

Wiedziano o tym już w pierwszej połowie lat 40. XX wieku, a więc ponad 70 lat temu. Wtedy właśnie w poważnych periodykach naukowych ukazywały się pierwsze artykuły na temat roli witamin z grupy B na układ nerwowy (1).

Z witaminami z grupy B jest pewien problem: ponieważ są rozpuszczalne w wodzie, nie da się ich zmagazynować w organizmie. Muszą być zatem dostarczane na bieżąco. Biorąc pod uwagę mocno zubożoną w składniki odżywcze i witaminowe dietę człowieka z drugiej dekady XXI wieku, suplementacja witamin z grupy B jest niezbędna. Naukowcy wykazali, że lepiej przyjmować je w zespole niż każdą z osobna (2) (pisaliśmy o tym na naszym blogu już wcześniej - Witaminy B w komplecie lepsze niż solo). Z tego powodu w ofercie COLYFINE znajdziecie suplement diety Witamina B Complex. Przyjrzyjmy się bliżej wchodzącym w jego skład witaminom pod kątem ich wpływu na nasze nerwy i pracę mózgu – warto, bo przed nami końcoworoczne dopinanie wielu spraw i przedświąteczna bieganina.

Układ nerwowy i witaminy z grupy B – związek wyjątkowo ścisły

  • Tiamina, czyli witamina B1 – we wspomnianej wyżej publikacji sprzed ponad 70 lat pisano, że podczas – jak to określono – nerwowej ekscytacji w przekazywaniu impulsów nerwowych poprzez synapsy bierze udział m.in. witamina B1. O doniosłej roli tej witaminy wiedziano już dużo wcześniej, bo jeszcze w XIX w. – niedostatek tiaminy w diecie już wtedy kojarzony był z chorobą beri-beri, a z czasem dowiedziono, że deficyt ten ma bezpośredni wpływ na niszczenie ośrodkowego układu nerwowego i występowanie objawów podobnych tym, które pojawiają się przy ciężkich schorzeniach neurologicznych, typu choroba Alzheimera, Parkinsona, Huntingtona lub Wernicke-Korsakoffa (3). Dzieje się tak, gdyż zbyt mała ilość witaminy B1 w organizmie prowadzi do apoptozy (czyli programowanej śmierci) komórek (4). Ponieważ układ nerwowy regeneruje swoje struktury bardzo opornie, lepiej zapobiegać niszczeniu tworzących go komórek.
  • Ryboflawina, czyli witamina B2 – zapewnia sprawny przebieg procesów zachodzących w mitochondriach, czyli oddychanie komórkowe, które dostarcza nam energii. Tym samym witamina B2 pośrednio gwarantuje szybką pracę silnie energochłonnego mózgu i dostawy energii do błyskawicznego przewodzenia impulsów oraz zdrowej odpowiedzi na sytuacje stresowe (5).
  • Niacyna, czyli witamina B3 – dzięki niej powstają NAD i NADP – nukleotydy niezbędne do wytworzenia energii, z której ochoczo korzysta mózg. Deficyt niacyny silnie skorelowany jest z takimi zaburzeniami neurologicznymi, jak schizofrenia (6) i choroba Parkinsona.
  • Kwas pantotenowy, czyli witamina B5 – również zabezpiecza prawidłową produkcję energii, a jej niedobór powoduje problemy neurologiczne w postaci drętwienia i mrowienia rąk oraz stóp (tzw. zespół piekących stóp). Witamina ta ponadto przyczynia się do budowy i funkcji komórek mózgowych, gdyż uczestniczy w syntezie cholesterolu, aminokwasów, fosfolipidów i kwasów tłuszczowych. Ponieważ bierze też udział w syntezie CoA (7), to poprzez ten związek zaangażowana jest w syntezę wielu neuroprzekaźników (8).
  • Pirydoksyna, czyli witamina B6 – absolutnie konieczna do wytwarzania wszystkich najważniejszych neuroprzekaźników w mózgu i do regulowania poziomu glukozy w tym narządzie. Już niewielki jej niedostatek powoduje, że prawidłowa praca mózgu staje pod znakiem zapytania (9).
  • Kwas foliowy (witamina B9) i cyjanokobalamina (witamina B12) – nierozerwalnie związane ze sobą: kiedy brakuje tej drugiej, automatycznie pojawia się deficyt kwasu foliowego (10). W efekcie DNA w mózgu ulega uszkadzającej go metylacji, co zakłóca prawidłowe różnicowanie się i naprawę neuronów, a nawet może zainicjować zanik hipokampu – stąd już prosta droga do utraty pamięci. Kiedy obu witamin jest wystarczająco dużo w organizmie, przekaźnictwo nerwowe działa bez zarzutu, bo kompletna pozostaje osłonka mielinowa, która otacza włókna neuronów i w mózgu bez przeszkód wytwarzane są wszystkie ważne neuroprzekaźniki oraz tlenek azotu (jemu zawdzięczamy rozluźnienie i pogodne podejście do życia (11).

(1) https://www.nature.com/articles/152188a0
(2) https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC4772032/#B46-nutrients-08-00068
(3) Depeint F, Bruce WR, Shangari N i wsp. Mitochondrial function and toxicity: Role of the B vitamin family on mitochondrial energy metabolism. Chem Biol Interact 2006.

(4) https://link.springer.com/article/10.1007/s10571-008-9297-7
(5) Perumal SS, Shanthi P, Sachdanandam P. Augmented efficacy of tamoxifen in rat breast tumorigenesis when gavaged alond with riboflavin, niacin and CoQ10: effects on lipid peroxidation and antioxidants in mitochondria. Chem Biol Interact 2005; 52:49-58.

(6) https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/18639743
(7) https://portlandpress.com/biochemsoctrans/article-abstract/42/4/1069/68691
(8) Rucker R.B., Bauerly K. Pantothenic acid. In: Zempleni J., Suttie J.W., Gregory J.F. III, Stover P.J., editors. Handbook of Vitamins. 5th ed. CRC Press; Boca Raton, FL, USA: 2013.

(9) Dakshinamurti, S.; Dakshinamurti, K. Vitamin b6. In Handbook of Vitamins, 5th ed.; Zempleni, J., Suttie, J.W., Gregory, J.F., III, Stover, P.J., Eds.; CRC Press: Boca Raton, FL, USA, 2013.
(10) https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/17052662
(11) https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/19193337/